«Μνημονεύετε τῶν ἡγουμένων ὑμῶν… καὶ μιμεῖσθε τὴν πίστιν» (Εβρ. 13,7).
Ο λόγος του Αποστόλου Παύλου βρίσκει σήμερα την πληρότητά του στο πρόσωπο του Αγίου Γρηγορίου Καλλίδη. Στεκόμαστε ενώπιον ενός Ιεράρχου που δεν άφησε πίσω του μόνο μια λαμπρή εκκλησιαστική πορεία, αλλά μια παρακαταθήκη αγιότητας, θυσίας και αυταπάρνησης.
Ο Άγιος Γρηγόριος γεννήθηκε για να γίνει πατέρας ενός λαού που δοκιμάστηκε όσο λίγοι στην ιστορία. Ως Μητροπολίτης Ηρακλείας δεν ενδιαφέρθηκε μόνο για τη λατρεία και τη διοίκηση της Εκκλησίας. Έσκυψε πάνω στον άνθρωπο. Στήριξε τον φτωχό, προστάτευσε τον αδύναμο, δίδαξε τον νέο και έγινε το καταφύγιο κάθε πονεμένης ψυχής.
Και όταν ήρθε η μεγάλη ώρα της δοκιμασίας, όταν η Ανατολική Θράκη βυθίστηκε στο σκοτάδι του ξεριζωμού, δεν εγκατέλειψε το ποίμνιό του.
Δεν διάλεξε τον ασφαλή δρόμο.
Δεν έφυγε μόνος του.
Δεν πρόδωσε τον λαό του.
Περπάτησε μαζί του.
Έκλαψε μαζί του.
Προσευχήθηκε μαζί του.
Έγινε ένας πρόσφυγας ανάμεσα στους πρόσφυγες.
Όταν μιλούμε για την Ανατολική Θράκη, δεν αναφερόμαστε απλώς σε έναν τόπο πάνω στον χάρτη. Αναφερόμαστε σε μια γη ποτισμένη με αίμα μαρτύρων, με προσευχές, με εκκλησίες, με σχολεία, με οικογένειες που κράτησαν ζωντανή την Ορθοδοξία και τον Ελληνισμό επί αιώνες.
Από αυτή τη γη ξεριζώθηκαν και οι πρόγονοί μας, οι Κουμπαγιώτες, από το αγαπημένο τους Χρυσάμπελλο της Ανατολικής Θράκης, σημερινό Κούμπαο.
Μέσα σε λίγες ημέρες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα πάντα.
Τα σπίτια τους.
Τα χωράφια τους.
Τους ναούς όπου βαπτίστηκαν.
Τα κοιμητήρια όπου αναπαύονταν οι γονείς και οι παππούδες τους.
Άφησαν πίσω τους έναν ολόκληρο κόσμο.
Πήραν όμως μαζί τους εκείνο που κανείς δεν μπορούσε να τους αφαιρέσει.
Την πίστη τους.
Την ελληνική τους ψυχή.
Την ελπίδα στον Χριστό.
Και πάνω απ' όλα, την ευλογία του ποιμένα τους.
Του Αγίου Γρηγορίου.
Οι μαρτυρίες των προσφύγων είναι συγκλονιστικές.
Ο Άγιος δεν εγκατέλειψε ούτε μία στιγμή τα πνευματικά του παιδιά.
Τα συνόδευσε μέχρι τη Θεσσαλονίκη.
Στάθηκε δίπλα στους εξαντλημένους ανθρώπους.
Παρηγόρησε τις μανάδες.
Ενίσχυσε τους ηλικιωμένους.
Στήριξε τα ορφανά.
Έγινε η ζωντανή εικόνα του Καλού Ποιμένα, που «τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τίθησιν ὑπὲρ τῶν προβάτων».
Γι' αυτό και οι πρόσφυγες δεν τον θυμούνταν μόνο ως Δεσπότη.
Τον θυμούνταν ως πατέρα.
Ως άγγελο παρηγοριάς.
Ως άνθρωπο του Θεού.
Και οι δρόμοι της ιστορίας οδήγησαν πολλούς από αυτούς εδώ, στη Γιάννουλη.
Εδώ ξαναρίζωσαν.
Εδώ έκτισαν νέα σπίτια.
Εδώ έκτισαν νέους ναούς.
Εδώ μεγάλωσαν τα παιδιά τους.
Όμως ποτέ δεν ξέχασαν το Κούμπαο.
Ποτέ δεν ξέχασαν την Ανατολική Θράκη.
Και ποτέ δεν ξέχασαν τον Άγιο Γρηγόριο.
Γι' αυτό σήμερα η παρουσία του Αγίου ανάμεσά μας δεν είναι μια απλή ανάμνηση της ιστορίας.
Είναι οικογενειακή υπόθεση.
Είναι η ιστορία των παππούδων μας.
Είναι η ιστορία των γιαγιάδων μας.
Είναι η δική μας ιστορία.
Και ο Θεός μάς επιφύλαξε μία ιδιαίτερη ευλογία.
Το έτος 2022, η ενορία μας αξιώθηκε να δεχθεί ως πολύτιμο πνευματικό θησαυρό Ιερό τεμάχιο του λειψάνου του Αγίου Γρηγορίου Καλλίδη.
Πόσο συγκινητικό είναι να σκεφθεί κανείς ότι ο ποιμένας, ο οποίος συνόδευσε τους προγόνους μας στην προσφυγιά, βρίσκεται πλέον πνευματικά ανάμεσά μας.
Το λείψανό του ευλογεί τον τόπο όπου κατοικούν οι απόγονοι εκείνων που ο ίδιος στήριξε στις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής τους.
Δεν είναι τυχαίο.
Είναι ευλογία.
Είναι πρόνοια Θεού.
Είναι ένας αδιάκοπος δεσμός ανάμεσα στην παλιά πατρίδα και στη νέα.
Ανάμεσα στο Κούμπαο και στη Γιάννουλη.
Ανάμεσα στον ποιμένα και στα πνευματικά του παιδιά.
Αδελφοί μου,
Τα λείψανα των Αγίων δεν είναι μουσειακά εκθέματα.
Είναι ζωντανή μαρτυρία της Αναστάσεως.
Το σώμα που αγιάστηκε από τη χάρη του Αγίου Πνεύματος συνεχίζει να μεταδίδει ευλογία.
Όταν προσκυνούμε το ιερό λείψανο του Αγίου Γρηγορίου, δεν προσκυνούμε απλώς ένα ιερό κειμήλιο.
Προσκυνούμε τον αγιασμένο άνθρωπο που έζησε ολοκληρωτικά για τον Χριστό.
Αλλά υπάρχει ακόμη ένα μήνυμα.
Ο ξεριζωμός των προγόνων μας δεν ήταν μόνο μια εθνική τραγωδία.
Ήταν και μια μεγάλη δοκιμασία πίστεως.
Έχασαν την πατρίδα τους.
Δεν έχασαν όμως τον Θεό.
Έχασαν τα σπίτια τους.
Δεν έχασαν την Εκκλησία.
Έχασαν τις περιουσίες τους.
Δεν έχασαν την ελπίδα.
Γι' αυτό κατάφεραν να ξαναχτίσουν τη ζωή τους.
Η πίστη τούς κράτησε όρθιους.
Και αυτήν την πίστη οφείλουμε κι εμείς να παραδώσουμε στα παιδιά και στα εγγόνια μας.
Σήμερα ο Άγιος Γρηγόριος μας απευθύνει ένα ερώτημα. «Εσείς, οι απόγονοι εκείνων που κράτησαν ζωντανή την πίστη μέσα στις μεγαλύτερες δοκιμασίες, θα κρατήσετε άσβεστη αυτή τη φλόγα;»
Η καλύτερη τιμή προς τον Άγιο δεν είναι μόνο οι ύμνοι, οι λαμπρές ακολουθίες και το προσκύνημα του ιερού λειψάνου του.
Είναι να ζήσουμε όπως εκείνος.
Με πίστη.
Με ταπείνωση.
Με αγάπη.
Με ενότητα.
Με συγχωρητικότητα.
Με εμπιστοσύνη στον Θεό.
Σήμερα, καθώς προσκυνούμε το ιερό λείψανο του Αγίου Γρηγορίου, ας φέρουμε στη μνήμη μας τα πρόσωπα εκείνα που δεν βρίσκονται πια κοντά μας.
Τους παππούδες και τις γιαγιάδες μας.
Τους ανθρώπους που έφθασαν εδώ κυνηγημένοι, κουβαλώντας στις αποσκευές τους όχι χρυσάφι και πλούτη, αλλά την εικόνα του Χριστού, λίγες οικογενειακές φωτογραφίες, λίγο χώμα από την πατρίδα τους και την ακλόνητη πίστη τους.
Όλοι τους έγιναν οι στυλοβάτες αυτού του τόπου, μεταφέροντας από γενιά σε γενιά την αγάπη τους για τον Χριστό, την Εκκλησία και την αλησμόνητη πατρίδα.
Και ίσως, αν μπορούσαν σήμερα να μιλήσουν οι πρόγονοί μας, να μας έλεγαν μόνο μία φράση:
«Μην αφήσετε να χαθεί ό,τι εμείς σώσαμε με τα δάκρυά μας.»
Μην αφήσετε να σβήσει η πίστη.
Μην αφήσετε να ξεχαστεί η ιστορία.
Μην αφήσετε να χαθεί η ευγνωμοσύνη προς τον Θεό.
Σήμερα, ο Άγιος Γρηγόριος επιστρέφει πνευματικά στα παιδιά του. Εκείνος που συνόδευσε τους Κουμπαγιώτες μέχρι τη Θεσσαλονίκη, ευλογεί πλέον, με το ιερό του λείψανο, τους απογόνους τους εδώ, στη Γιάννουλη.
Πόσο συγκινητικό είναι να σκεφτούμε ότι οι παππούδες μας έφυγαν από το Κούμπαο έχοντας δίπλα τους τον ποιμένα τους, και εμείς σήμερα προσευχόμαστε μπροστά στο ιερό λείψανό του, στον τόπο όπου εκείνοι ξαναέχτισαν τη ζωή τους.
Αυτό δεν είναι απλώς ιστορία.
Είναι η πρόνοια του Θεού.
Είναι η συνέχεια της Εκκλησίας.
Είναι η ζωντανή απόδειξη ότι οι Άγιοι δεν εγκαταλείπουν ποτέ τον λαό τους.
Γι' αυτό, αδελφοί μου, ας υποσχεθούμε σήμερα στον Άγιο Γρηγόριο ότι θα κρατήσουμε αναμμένη τη λαμπάδα της πίστεως που μας παρέδωσαν οι πρόγονοί μας.
Να αγαπούμε την Εκκλησία.
Να τιμούμε τους Αγίους.
Να διδάσκουμε στα παιδιά μας την ιστορία τους.
Να μη λησμονούμε ποτέ από πού ερχόμαστε και που πορευόμαστε.
Και όταν κάποτε οι επόμενες γενιές θα σταθούν μπροστά στο ιερό λείψανο του Αγίου Γρηγορίου, να μπορούν κι εκείνες να πουν με υπερηφάνεια:
«Κρατήσαμε ζωντανή την πίστη και την παρακαταθήκη των προγόνων μας.»
Είθε ο Άγιος Γρηγόριος Καλλίδης να πρεσβεύει αδιάκοπα για όλους μας, για τις οικογένειές μας, για τη Γιάννουλη, για όλους τους απογόνους των προσφύγων της Ανατολικής Θράκης και ιδιαίτερα του ευλογημένου Κούμπαου.
Άγιε Ιεράρχα Γρηγόριε, φύλαττε τον τόπο μας, ευλόγησε τα παιδιά μας και οδήγησέ μας πάντοτε στον Χριστό και την αλήθεια. Αμήν.
